U bent hier: In de pers De cannabis paradox

De cannabis paradox

30 januari 2010 - VPRO Gids - Cannabis! heet de documentaire die Arte vrijdag uitzendt over de stand van zaken in het wetenschappelijk onderzoek naar cannabis. Coffeeshophoudster Lisa Lankes worstelt vooral met het cannabisbeleid.

Ze heeft de datum opgezocht: 13 juni 1984 opende coffeeshop Pink Panther zijn deuren, in een piepklein winkeltje in het centrum van Eindhoven. Tegenwoordig heet de shop kortweg Pink, een ruime horecazaak met een tot in details gestyled interieur.

Lisa Lankes (51) won er de publieksprijs mee in de gemeentelijke architectuurcompetitie. 'Ik ben een bevlogen mens,' zegt ze, 'de coffeeshop is een prachtige uitvinding. Het is belangrijk om de markten van soft en hard drugs te scheiden Lisa Lisa Lankes en de consument een veilige omgeving te bieden om cannabis te kopen en te gebruiken. Dat hebben de coffeeshops gerealiseerd en dat is een succes.' Ze kent het alternatief uit eigen ervaring. 'Vroeger kocht je je stukje stuff bij de gratie van een schimmige dealer. Je moest altijd opletten voor de politie, kon niet eens kijken of je koeienmest kreeg of fatsoenlijke hasj. Ik vond en vind dat het op een normale manier moet kunnen, zonder louche toestanden.' Dat betekent goede voorlichtinggeven en een eerlijk product aanbieden. 'Uit regelmatig onderzoek van het Trimbosinstituut blijkt dat de coffeeshops in Nederland geen vervuilde wiet verkopen. Dat zegt iets.'

Na jaren van relatieve rust keerde eind vorige eeuw het politieke tij voor de coffeeshops. In 1996 werden de 'AHOJ-G criteria' van kracht, waaraan coffeeshops zich op straffe van sluiting moesten houden. Een van die criteria is de 'voorraadregel', die bepaalt dat shops maximaal 500 gram voorraad mogen hebben. Sindsdien werken shophouders met ingewikkelde systemen om hun voorraad steeds aan te vullen. Omdat deze aanvoer, 'de achterdeur,' nog altijd verboden is, dreigt constant het risico van arrestatie. 'Ik heb niks tegen regels,' benadrukt Lankes, 'maar die 500-gramsregel is onwerkbaar; dat is puur getreiter.' Door strikte controle van de AHOJG criteria is het aantal coffeeshops inmiddels ruim gehalveerd: er zijn er minder dan 700 over. Lankes: 'Het is prima dat de overheid de rotte appels uit de mand verwijdert. Maar ze zijn een beetje doorgeschoten. Ook goedwillende ondernemers, die hun best doen om zich aan alle regels te houden worden keihard aangepakt. Wij zijn geen drugsrunners, die zich steeds verplaatsen. Ze weten waar ze moeten zijn en ze weten dat 500 gram te weinig is. Het is een koud kunstje om een coffeeshop aan te pakken.'

Dolkstoot

In november 2008 viel de politie bij de Pink binnen en doorzocht ook de bovengelegen kantoorruimte. Er werd zo'n 160 kilo cannabis gevonden, de zaak ging een jaar lang op slot. Lankes was op dat moment in gesprek met de gemeente over het coffeeshopbeleid en ervoer de actie als 'een dolkstoot in de rug'. Ze bestrijdt het hoge aantal kilo's: 'Bij het wegen zijn grove fouten gemaakt. Die weging bepaalt de strafmaat en de sluitingsduur, maar je mag niet meekijken of het klopt.' De sluiting was een financiele en persoonlijke ramp: 27 personeelsleden ontslagen, voorraad kwij t - waar wel belasting over betaald moet worden- en een jaar geen omzet, terwijl veel kosten gewoon doorliepen. Maar wat Lankes nog het meeste steekt is dat alles wat ze sinds 1984 heeft opgebouwd te grabbel werd gegooid. 'Je kunt 25 jaar je best doen, hard werken en credits en goodwill opbouwen, maar het helpt niets. De politiek zegt dat ze de coffeeshops wil behouden, maar daar merk ik als coffeeshophouder weinig van.' De toegenomen repressie werkt averechts, legt ze uit. Neem de harde aanpak van de thuisteelt: 'Daardoor is de markt verziekt en verhard. Veel kleine, idealistische kwekers stoppen zodat de diversiteit vermindert, terwijl de prijzen stijgen. Ik voorspel het al jaren: als het zo doorgaat zijn harddrugs straks goedkoper dan softdrugs. Nu is dat al zo voor ghb, xtc en speed.' Lankes snapt niet dat het paradoxale cannabisbeleid zo weinig protest oproept. 'Het feit dat ze de achterdeur niet regelen kostte in 2007 alleen al in Zuid Limburg honderdduizend politie-uren. Voor alle 25 korpsen zou dat 2,5 miljoen politie-uren betekenen, alleen voor de wietkweek! Het kost de burger heel veel geld dat er geen politieke oplossing is voor een product dat niet schadelijker is dan alcohol.' Doodmoe wordt ze van wat er allemaal over cannabis wordt beweerd.' De shophouder wordt afgeschilderd als crimineel en de consument als werkschuwe hippie, die volgens minister Klink de hele dag in de coffeeshop rondhangt of overlast veroorzaakt. Ik vind dat beledigend; mijn klanten hebben een baan, ze studeren.'

Nasleep

Twee maanden na de heropening zit Lankes zit nog middenin de nasleep van de sluiting. De bank probeert haar rekening op te zeggen, ondanks een jarenlange, probleemloze relatie. Omdat banken geen coffeeshops meer accepteren, zou ze daarmee feitelijk uitgesloten worden van het economisch verkeer. Er is een onderzoek in het kader van de wet Bibob aangevraagd, waarbij de integriteit van de vergunninghouder wordt getoetst, en de burgemeester heeft gewaarschuwd dat een volgende overtreding onmiddellijk tot een nieuwe sluiting zal leiden. 'Ik ben in een kafkaiaanse molen beland. Door een veroordeling kan de burgemeester in theorie mijn vergunning intrekken, omdat ik geen bewijs van goed gedrag kan overleggen. Ik kan mijn zaak ook niet verkopen, zoals elke andere ondernemer. Ik heb dus geen pensioenvoorziening.' Dat ze het bijltje er niet bij heeft neergegooid heeft veel te maken met de steunbetuigingen die ze na de inval kreeg. Niet alleen van klanten, maar ook van buren en ondernemers uit de buurt. 'De website van het Eindhovens Dagblad kreeg 260 reaches, zoveel hadden ze er nog nooit gehad. De verontwaardiging in de stad was groot. Ik kreeg bloemen, mails, kaarten... echt een hart onder de riem.'

Lees hier het hele artikel in de VPRO Gids

v o o r l i c h t i n g

wat is wiet?bottom01 wat is hasj?bottom02 wat is een joint?bottom05 wat is blowen?bottom03 verstandig gebruik!bottom04